Tabula rasa

Journaal #48: Tabula rasa

Aan het begin van de week

Het concept tabula rasa, ofwel schone lei, spookt al een tijdje door mijn hoofd. Ik weet nog niet of en wat ik ermee ga doen. Een interessant gedachte-experiment.

You left me standing here
A long, long time ago
Don’t keep me waiting here,
Lead me to your door

The Long and Winding Road, Paul McCartney

29/11/2021

Lopende zaken.

Pedalen van Tal: Red Llama

Met de Cornish ST-2 Boost/Overdrive zette ik afgelopen juni een (voorlopige) punt achter de bouwprojecten. Hoewel er nog wel het een en ander was wat ik zou willen bouwen en ik het bouwen an sich leuk vond, vertelden zowel de kast met pedaaltjes als de staatskas me dat een pauze voor onbepaalde tijd wenselijk was.

Dat betekent niet dat de soldeerbout is opgeborgen. Want naast pedaaltjes zijn er ook kabels, pedalboards en gitaren om aan te klussen. Zoals eerder de Epiphone Casino, die nieuwe pickups kreeg, en recent de Telestein, die van een nieuw harness en switches is voorzien. Omdat ik voor dat laatste project een paar componentjes nodig had, heb ik bij mijn ‘preferred supplier’ meteen ook materialen voor een paar nieuwe projecten besteld.

Eén zo’n project is de Red Llama overdrive, een clone van de Way Huge Red Llama.

Red Llama
Meer over de Red Llama (klik/tap om te openen)

Way Huge Red Llama

De originele Way Huge Red Llama kwam in 1993 op de markt. Way Huge’s Jeorge Tripps ontwierp een aantal klassiekers, waaronder dus deze Red Llama. Zoals veel van dit soort pedaalbouwers werd Way Huge (incl. Tripps) na een tijd van zieltogen ingelijfd door Jim Dunlop. En tegenwoordig is dus was de Red Llama weer leverbaar, vrijwel ongewijzigd, met daarnaast ook een paar doorontwikkelde versies.

De Red Llama gaat van een subtiele boost zonder extra kleur naar een fuzzy overdrive, met scherpere en bijtende toon én low-end. Geen shredfest, wel agressief en stevig. Die boost zorgt met de volumeknop open trouwens ook nadrukkelijk voor de ‘over’ in overdrive.

De bouw

Zoals veel van dit soort overdrives zit de kracht hem vooral in de kenmerken van gebruikte componenten, niet in het aantal. De layout van deze Red Llama is overzichtelijk, simpel zelfs. Het vullen van het pcb is snel gedaan. De verdere assemblage volgt een paar weken later, als ik eindelijk de oplossing heb voor de terugkerende problemen met het artwork (zie hieronder). Geen bijzonderheden, netjes en in één keer werkend.

Red Llama

Artwork

De set transparante decal folie die ik heb, is van andere kwaliteit dan voorgaande sets. Dat betekent in de praktijk dat de inkt ondanks laklagen de neiging heeft te vlekken. Andere keren zorgde de lak ervoor dat het folie scheeftrok. Na veel proberen denk ik dat de (helaas arbeids- en lak intensieve) oplossing gevonden heb:

  • artwork printen, goed laten drogen, bij de verwarming (> 2 dagen)
  • boorgaten open maken (zo neemt de lak de randjes mee)
  • 2 dunne lagen transparant glans lak op het artwork, goed laten drogen (> 2 dagen)
  • aanbrengen op de enclosure, droog deppen, goed laten drogen (> 2 dagen)
  • 1 à 2 dunne lagen transparant mat lak op de enclosure, met 3 uur tussen elke laag
  • 1 dunne laag transparant glans lak op de enclosure, nachtje laten drogen
  • licht opschuren, met fijne korrel
  • 1 dunne laag transparant mat lak op de enclosure, goed laten drogen/uitharden, bij de verwarming

Kost een boel tijd, resultaat maakt het de moeite waard. Geduld en niet afraffelen!

Technische prietpraat

Het zware werk in deze Red Llama wordt gedaan door een Hex CMOS IC (CD4049UBE) met ongebufferde uitgangen (UB=unbuffered), waarbij twee gain stages voldoende. De andere componenten -5 weerstandjes, 6 condensators, 2 pots- dienen hoofdzakelijk voor EQ en volume (boost) en dat soort dingen.

“IC1 is a 4049 hex CMOS inverter/buffer that was never really intended for audio use.  It’s a digital IC (the type used in computers), and is generally grouped with lots of other digital ICs to implement some type of digital function (microcomputer, industrial control, and so on). But as it so happens, each inverter of the IC may be modified to run as a linear (audio) IC, and because these inverters are based on FET circuitry, distorting them gives a tube-type distortion sound.”

“Electronic Projects for Musicians”, Craig Anderton, 1980

Een nadeel van twee gain stages in serie is dat de noise van de ene stage door de tweede wordt versterkt. De ongebruikte stages/inverters van die Hex CMOS zouden hem nog hissier maken. Daarom is het zaak dat de ongebruikte wel aan de V+ of ground hangen, wat bij deze Red Llama het geval is.

Waarom een IC waarvan 4 van de 6 inverters niet gebruikt wordt? De kosten; een CD4049UBE kost 75 cent, en nog veel minder als je ze in bulk koopt. Overigens schijnen niet alle CD4049UBE exact dezelfde klank te geven. Dus kan het lonen om hier en daar een paar CD4049UBE’s op de kop te tikken en ze te vergelijken. Zeker als de klank van wat je hebt zou tegenvallen. Wat in mijn geval niet het geval is.

Resultaat

Hoewel ik het nog niet heb kunnen uitproberen, wordt de Red Llama genoemd als een ideaal pedaaltje voor de Vox AC30. Door de aard van de vervorming (dat buisachtige) kan ik me dat ook wel voorstellen. Enfin, dat is voor later, als we weer buiten kunnen spelen (mijn Vox staat elders, in de repetitieruimte, of bij Berti thuis, daar ergens).

Gewoon door mijn oefenversterkertje, hier thuis, klinkt ie goed, van smeuïg tot smerig.

In de paar jaar dat ik nu pedaaltjes in elkaar bak, heb ik er aardig wat gebouwd die in de praktijk minder bruikbaar bleken dan aanvankelijk gedacht. En omdat ik geen huis-/slaapkamer gitarist ben, is het toch een kwestie van in bandverband uitproberen om erachter te komen of de Red Llama een plekje op het pedalboard krijgt of de kast ingaat.

Voor nu in ieder geval tevreden.

#058

Film du jour: No Time to Die (2021) ****

Een maand of twee terug heb ik eindelijk de vorige 007 Spectre gezien. Die viel een beetje tegen. Niet alleen omdat Monica Bellucci niet de door mij gewenste grote rol had. Nee, het verhaal was vrij karig, met allerlei zijpaden die nergens toe leiden, eendimensionale slechteriken en weinig diepte.

De berichten over No Time to Die zijn lovend. En na al dat Beatles geweld van de afgelopen dagen (ja, daar kom ik nog op terug) heb ik wel zin in een goede actiefilm.

Nou, No Time to Die is een goede actiefilm. En een goede 007 film. Een ‘fitting’ afscheid van Daniel Craig. Met deze 25e Bond film haalt hij wat mij betreft Sean Connery in als dé James Bond, al zijn zowel stijl, toon en inhoud van ‘James Bond’ als de tijden in het algemeen niet te vergelijken.

Natuurlijk, hier en daar heb ik wel wat te mekkeren (echt origineel of nieuw is het hele verhaal niet, Rami Malek -de slechterik- is verkeerd gecast, Léa Seydoux kan nog steeds niet overtuigen, en er worden in deze film opvallend veel terugkerende karakters definitief afgevoerd). Ik heb genoten, de volle 163 minuten. Aanrader.

geëmbed van imdb.com
geëmbed van imdb.com

De nacht in met een paar interessante berichtjes.

30/11/2021

Jaaahhh!!! Pa heeft zijn boosterprik gehad! Dat is weer een zorg minder.

Nu ik nog. Uh, hallo? GGD? Gezondheidsraad? Hugo? Iemand?

Film du jour: The Bourne Legacy (2012) ***

Volgens mij heb ik de film gezien, want ik vond er iets van. Alleen komt niets aan de film me bekend voor. Én, belangrijker, het begin van de film geeft voldoende reden om te blijven kijken. Voor de duidelijkheid: dit is die ene Bourne film zonder Jason Bourne. Eigenlijk is het een spin-off, waarbij gekozen is om de Bourne link te gebruiken om een paar verhaallijnen door elkaar te laten lopen. Ik weet niet precies wat ik daarvan vind. De kapstok waaraan het plot is opgehangen, chemisch ‘verbeteren’ van ‘assets’, is geforceerd, en niet heel erg geloofwaardig. Maar goed, het is fictie, dus daar stappen we overheen. The Bourne Legacy is niet van het niveau van de ‘echte’ Bourne films, want Matt Damon voegt echt wel wat toe. Wel een stuk beter dan ik me (niet) herinner. En eigenlijk gewoon een goede actiefilm. Mooi voor een gure, herfstige dinsdagavond.


Een mooie dag.

01/12/2021

Gewoon een nacht doorslapen zou ook wel weer eens fijn zijn. Ik werd om half 2 wakker, me afvragende waarom het nog donker was. Daarna werd ik om 4 uur wakker en lukte het niet meer om in slaap te komen. En om 6 uur wekte de wind me. De wekker ging om kwart over 7; ik sliep net. Koffie!

Overigens niet vanwege de naweeën van De val. Hoewel ik nog wel iets voel, gaat nu ook het in bed van zij naar zij draaien weer vrijwel normaal. Het lichaam is nog niet helemaal soepel, wat met wat meer beweging ook wel weer goed zal komen. Alleen is het momenteel zo dat als het niet regent of nog donker is, er wel weer een andere reden is om niet te gaan hardlopen. Ja, ik weet het, zwak excuus.

Zorgen over morgen

Het is -ineens- 1 december en nog altijd niets over uhm…, over alles eigenlijk.

Pedalen van Tal: Octave OC-2

Deze OC-2 clone stond al een hele tijd op kort lijstje met verzoekjes. Alleen was ie simpelweg niet te vinden. Tot ik tegen de Ocelot Octave van PedalPCB aanliep. Mijn ervaring met PedalPCB projecten is dat ze goed werken, degelijk van opzet zijn én dicht bij het origineel zitten.

Boss Octave OC-2 clone
Meer over de Octave OC-2 (klik/tap om te openen)

Boss OC-2

Goed, eerst even uitleggen wat dit pedaaltje doet: hij neemt het oorspronkelijke signaal en maakt dat één en twee octaven lager. Met de ‘direct level’ knop kun je het oorspronkelijke signaal naar wens mixen met de twee effect signalen. En die effect signalen hebben elk ook een pot meter om het gewenste level mee te bepalen.

Je kunt het pedaaltje gebruiken voor gitaar, maar in de praktijk zijn het vooral bassisten die er mee los gaan. Analoge pitch effecten als de OC-2 zijn monofoon; geen akkoorden en netjes spelen zodat de tracking niet uit de bocht te giert (of juist wel – er zijn geen regels).

De Boss OC-2 kwam in 1982 op de markt. Aanvankelijk stond er Octaver op, in 1984 werd dat veranderd in Octave. Tot 1989 werd de OC-2 in Japan geproduceerd, daarna ging de productie naar Taiwan. Ergens tussen 1984 en 1997 werd de originele BA634 single flip flop vervangen door de meer gangbare CD4013 dual flip flop chip (IC6). In 1997 werd de ACA-adapter vervangen door de standaard Boss PSA-adapter. (Over die ACA-adapter lees je hier meer).

De analoge OC-2 werd in 2003 opgevolgd door de digitale OC-3. De lichte wispelturigheid en de unieke analoge tone van de OC-2 maakten er een klassieker van. De OC-3 is weliswaar uitgebreider, veelzijdiger en nauwkeuriger (en polyfonisch), maar zo zijn er dan al vrij veel op de markt. Tegenwoordig heeft Boss de OC-5. Met de OC-5 is het concept van de OC-3 verder uitgebouwd en verbeterd. En ook hier geldt dat het unieke er wel af is.

Bij Prince was de OC-2 vaste prik; van 1982 tot aan zijn dood zat de OC-2 standaard op zijn pedalboard en hij gebruikte hem ook veel in de studio. Het intro van When Doves Cry? De gitaar in Darling Nikki? De drums in Hot Thing? De bass solo in Crystal Ball? De gitaarsolo in Let’s Go Crazy? Precies, allemaal OC-2.

Andere bekende gebruikers zijn o.a. Matt en Chris van Muse, Joe Satriani, Sting, Pino Palladino, Bryan Beller en Tim Lefebvre.

Zoals gezegd, om de OC-2 goed tot zijn recht te laten komen, is het zaak om netjes en nauwkeurig te spelen. Het kan helpen om er een compressor voor te hangen, zodat het inkomende signaal minder dynamisch is en de OC-2 er meer mee kan.

De bouw

Veel componenten (70 weerstandjes en condensators, 7 IC’s, 3 transistors), weinig ruimte, priegelen. Ik zag er een beetje tegenop. Eenmaal bezig valt het mee. Het is zaak om geconcentreerd, netjes en rustig te werken. Dit is bepaald geen project voor beginners en ik ben blij dat ik inmiddels flink wat kilometers gemaakt heb.

Het vullen van het pcb kost een paar uur. Na een pauze is de rest van de assemblage redelijk eenvoudig, al blijft het een gepriegel. Eigenlijk had ik hem vóór het assembleren moeten testen, maar dat doe ik volgende keer wel.

Boss Octave OC-2 clone

Resultaat

Ik heb nooit een echte Boss OC-2 in handen/onder de voeten gehad. Dus bij het vergelijken kan ik alleen afgaan op YouTube video’s. De Octave OC-2 heeft dezelfde nukken en narigheden als de ‘echte’ heeft: de tracking is niet altijd helemaal strak, aan oct2 (de -16 knop) heb je in de praktijk niets, en die mix van direct en effect signaal is niet echt spannend. Draai je de oct1 helemaal open en je mix-knop volledig naar links, dan heb je een instant synth bass in de knuisten. Ik heb ‘m ook met mijn fretloze bass uitgeprobeerd: spannend!

Alleen had ik wat meer aandacht moeten geven aan de enclosure; die is niet geweldig in de verf gezet en het artwork vlekt (zie #058 voor de toelichting). Ik beschouw deze als het prototype. Misschien dat ik hem ooit nog eens onder handen neem.

#059

04/12/2021: Gereserveerd

Slow Love

Goh, dit was ik alweer vergeten. Ik kwam hem in mijn archief tegen. Een imposant werk (ik heb geen idee wat de precieze term is voor zoiets). 44 minuten lang.

02/12/2021

De rechten van de Formule 1 zijn vanaf volgend jaar niet meer bij Ziggo. Om de F1 te blijven volgen, moeten we extra gaan betalen, want de nieuwe rechthebbende zit achter de betaalmuur. Ik weet niet of ik zin heb om (extra, want ook Ziggo is niet gratis) te gaan betalen. En nu Olav Mol te horen heeft gekregen in de krant heeft moeten lezen dat hij niet langer de F1-commentator zal zijn, na 30 jaar, weet ik nog minder of ik zin heb om (extra) te gaan betalen. Eerst de finale van dit seizoen. En dan zien we verder.

Film du jour: Finch (2021) ***

Een post-apocalyptische science fiction film, met een solo performance van Tom Hanks, en verder een hond en twee robots, waarvan één sprekend. Hanks is -zoals vrijwel altijd- gewoon goed, speelt een solide rol en houdt de film gaande. En de film zit goed in elkaar. Alleen is ie niet echt origineel. Een beetje sentimenteel, af en toe een lach, iets voor het hele gezin. Aardige film om te zien, en je mist er niets aan.

03/12/2021

Na het voorlopig trekken van een voorzichtige conclusie is het tijd voor een eerste aanzet voor Plan B. Niets definitiefs. We hebben nog even. Het komt wel.

OK

Geen idee wanneer ik voor het laatst naar Radiohead heb geluisterd. Het is lang geleden. Ik vond (en vind) hun eerste paar albums erg goed. OK Computer is me na een flink aantal keren draaien enigszins gaan tegenstaan. En alles wat volgde, vond ik in toenemende mate minder interessant. Ik begrijp wat er goed aan Radiohead’s muziek is. Het doet me alleen niet echt veel.

Woorden & Muziek

Woorden & Muziek is een podcast over de kunst en het ambacht van het liedjes schrijven. Aflevering 0 staat online. Desmond heeft een goed gesprek met Harold K, bard uit het Zuiden. Luisteren kan hier (Spotify).

Goed DNA

04/12/2021

Grrr. In de middag vlotjes en netjes een pedaaltje bouwen, inpluggen, en niets: hij doet het niet. Geen idee waarom niet. Dat gebeurt me zelden. Veel componentjes, echter zonder vreemde dingen. Stap 1 is alle soldeerpunten controleren, stap 2 doormeten en stap 3 vloeken. Ik leg het project even terzijde en dan op een later moment, met een frisse blik, komen stappen 1, 2 en 3. Jammer.

Film du jour: Jack Ryan: Shadow Recruit (2014) ***

Spike is niet de meest fraaie zender die we op de kabel hebben, maar ze hebben met regelmaat aardige films. Zoals dit Jack Ryan: Shadow Recruit, een reboot van Tom Clancy’s Jack Ryan personage. De meeste ingrediënten die de eerdere films de moeite maakten, zijn aanwezig, alleen is het allemaal net iets minder vernuftig in elkaar gezet en net iets minder goed als de vier voorgaande Jack Ryan films. Ach, goed genoeg voor een zaterdagavond. En Keira Knightley.

05/12/2021

Een melodietje, wat akkoorden en een paar woorden.

Tabula rasa
Tabula rasa

Vanavond kán Max Verstappen in Jeddah wereldkampioen in de F1 worden. Ik denk niet dat het vandaag al gaat lukken, want op eigen kracht lijkt het me schier onmogelijk op dit supersnelle en ook smalle circuit. Al sta ik nergens van te kijken. Maar ik vind dit een heel gevaarlijk circuit. We zullen zien.


Geen pakjesavond. Geen surprises. Geen rijmelarij. Gewoon een rustige zondagavond.

Aan het einde van week #48

De week begint veelbelovend, daarna kakt het een beetje in. Er speelt iets waar ik niets over kan zeggen. Het kan alles veranderen. Of niets.

Trouwens ook geen berichten op het zakelijk vlak.

Ik ben deze wekelijkse rubriek in juli 2017 begonnen om de voortgang van mijn hardlooptraining bij te houden. Vrij snel daarna werd het ook een soort van dagboek. Na De val heb ik het hardlopen even moeten opschorten. De fysieke klachten zijn vrijwel verdwenen. Ik heb gewoon te weinig zin om de kou in te gaan. Komt wel weer.

Mijn gedachten over The Beatles: Get Back docuserie komen nog. Eerst iets meer afstand.

Tot de volgende,

Antal

Instagram: @antaladriaanse
Facebook: @antaladriaanse


#NowPlaying

30 (2021) – Adele ****½
Spirit of Eden (1988) – Talk Talk *****
Laughing Stock (1991) – Talk Talk *****
Mark Hollis (1998) – Mark Hollis *****
My Favorite Things (1961) – John Coltrane ****
A Love Surpreme (1965) – John Coltrane *****
Happier Than Ever (2021) – Billie Eilish *****
Flying Dream 1 (2021) – elbow ****
Inform-Educate-Entertain (2013) – Public Service Broadcasting ***
Desire of the Rhino King (1991) – Adrian Belew ***½
OK Computer OKNOTOK (1997/2017) – Radiohead ****
Not Dark Yet (2017) – Shelby Lynne and Allison Moorer ****
Bright Lights (2021) – Susanna Hoffs *****
I Am the Cosmos (1992) – Chris Bell *****

Ja, ik ben deze week scheutig met mijn waarderingen. Er zitten dan ook wel écht goede albums tussen. (Dat I Am the Cosmos – kanonnen…)

*= bah | **= mwah | ***= oké | ****= aanrader | *****= top | *****=verplicht luisteren/kijken