Typisch Nederlands tafereeltje

Terugkeek #41: Naar het eind van de wereld

In juli 2017 ben ik begonnen met hardlopen. Sindsdien houd ik de trainingssessies in deze wekelijkse afleveringen bij. Ondertussen is het al een tijdje een kapstok voor andere zaken en gebeurtenissen. Soms prietpraat, soms serieus. Het leven, zo u wil.

Aan het begin van week #41

Herfst. Hopelijk zit het het hardlopen niet teveel in de weg. Ik heb een paar plannen, er staan enkele afspraken, en donderdag en vrijdag mag ik weer eens buitenspelen. Ja, gekkenhuis.

Ik herken me niet in het geschetste beeld
en betreur de hieruit ontstane ophef

05/10/2020

Je zou denken dat ik onderhand beter zou weten. Toch lukt het me weer eens om tot bedtijd geconcentreerd met iets (zie hieronder) bezig te zijn. En dus niet voldoende te ontspannen. Gevolg is dat ik tot een uur of twee (maar het kan later zijn) klaarwakker in bed lig te liggen. Kort nachtje.


Triest nieuws: Jan des Bouvrie is overleden. De man die Nederland anders heeft leren wonen en die het licht naar binnenbracht.

Pedalen van Tal: Blues Breaker – ‘Derek’

Gisterenavond begint het te kriebelen: pedaaltje maken, ik wil pedaaltje maken! Zo gezegd, zo gedaan. Al had ik me voorgenomen niet meer met slecht licht en tegen de tijd te gaan bouwen. Ik zet de eindtijd op half twaalf. Niet klaar? Morgen verder. Het wordt twaalf uur.

Het artwork en boorwerk heb ik eerder al in orde gemaakt. Deze keer laat ik de enclosure kaal, wat bij die Beano foto van Clapton (want die is het) past. Wel zijn er een paar lagen blanke lak overheen gegaan. Misschien een idee voor een aparte serie. Het ziet er goed uit en scheelt een boel werk (en verf).

Blues Breaker "Derek"
Meer over de Blues Breaker (klik/tap om te openen)

Deze Blues Breaker, ‘Derek’ voor intimi, is gebaseerd op de Marshall Blues Breaker MK1 uit 1991, een low gain overdrive. In een periode waarin vooral de high gain overdrives populair waren, bleek de BB geen groot succes te zijn, en na enkele jaren ging ie uit productie. Meer recent is John Mayer hem gaan gebruiken, wat voor een heropleving zorgde.

Wat is een overdrive?

Overdrive, of oversturing, is een doelbewuste vervorming van het originele signaal. Stel je een geluid voor als een golfvorm, met ronde toppen. Bij oversturing worden de toppen afgekapt, wat clipping genoemd wordt. Clipping kan op verschillende niveaus gebeuren; lichte vervorming (overdrive, “een randje”), zware vervorming (distortion, “scheuren”), extreme vervorming (fuzz, een onomatopee).

Clipping kan op natuurlijke wijze plaatsvinden, bijvoorbeeld door buizen of magnetische tape. Vaak heeft het dan een warm karakter. Het kan ook geforceerd gebeuren. Dan wordt het geluid door een circuit met diodes, transistors en andere componentjes gestuurd. Met wat bijsturen, bijvoorbeeld door in dat circuit ook EQ onderdelen op te nemen, kan dat ook warm klinken. Maar ook kil, schril of keihard.

Als het geluid van een overdrive pedaal een versterker ingaat, eventueel met ook nog een preamp ertussen, kan dat nog meer vervorming opleveren. Met name die complexe geluiden, met boventonen en harmonieën, ervaren we als muzikaal. Het is een van de redenen waarom steeds weer wordt teruggegrepen op oude apparatuur. En ook bijvoorbeeld waarom moderne mixen door apparatuur van 50 of 60 jaar oud worden gestuurd. Enfin, we dwalen af.

Meer over vervorming hier.

De bouw

Dit soort overdrive pedaaltjes zijn vaak vrij eenvoudig van opzet. Met de juiste componenten en de juiste benadering kom je een heel eind. En dat is bij de Blues Breaker niet anders. Een heldere rechttoe rechtaan aanpak.

Overigens, in de afbeelding hieronder zie je (net boven ‘Der Breaker v1’) twee paar clipping diodes die samen met de OpAmp (het zwarte blokje rechts van de diodes) en weerstandjes voor de overdrive zorgen. De rest van de componenten zorgen voor versterking, EQ, filtering en combinatie van direct en vervormd signaal.

Blues Breaker "Derek"

De assemblage gaat vlot. Het samenvoegen van de verschillende onderdelen is wat lastiger. Ik wil de draadjes zo kort mogelijk houden. En dat vraagt om geduld, beleid en zorgvuldigheid. Wat op de late avond best een uitdaging is. Maar het lukt.

Voor ik hem afbouw, test ik eerst of alles naar wens werkt. Ik heb geluid en zo op het eerste gehoor is het ook het geluid wat ik moet horen. Da’s goed. Het ledje doet het niet. Dat zal een reden hebben, waar ik morgen (vandaag dus) nog wel naar kijk.

Na wat zoeken blijkt het niet brandende ledje het gevolg te zijn van een ontbrekend draadje. Ja, het was laat gisteren. Dus dat is snel opgelost.

In actie

Nou, dat klinkt goed. Transparant. En de low gain zorgt voor een bite, voor karakter, zonder dat het een brij van geluid wordt. Een heel andere klank dan bijvoorbeeld de Tube Screamer of mijn eigen Ginger Drive. Ik ben benieuwd hoe de Blues Breaker klinkt als ie door mijn AC30 gaat. Want dat zou zomaar eens een goede combinatie kunnen zijn.

Conclusie

Interessant pedaaltje. Daar ben ik blij mee. En ook hoe ie eruit ziet.

Ik ga binnenkort voor Des de Morning Glory bouwen. Dat is een overdrive van JHS die in feite een Blues Breaker met toeters en bellen is. Net als de King of Tone van AnalogMan trouwens. Een kwestie van een paar extra componenten, een paar andere componenten en een paar weggelaten componenten. Da’s voor later.

#026

06/10/2020

Run #457
08:30u: Ochtend run 5,0 km – 30:47 min. – Route De Linie – 11C, vies
Stroef. Regenjas aan, dus dat zegt genoeg. En dan heb ik nog mazzel, want bij thuiskomst begint het écht te regenen.
Gemiddelde snelheid: 6’09″/km

Hoewel we voorlopig nauwelijks onder de mensen komen, heb ik voor pa en mezelf toch maar een voorraadje herbruikbare mondkapjes besteld. Want dit gaat nog wel een tijdje duren.

Pedalen van Tal: Octo – ‘Green Machine’

Deze ligt al vanaf het voorjaar te wachten. Ik was aanvankelijk op zoek naar een octave pedal, maar dat blijkt een vrij complexe aangelegenheid te zijn, voorlopig buiten mijn bereik. Maar zo kwam ik bij deze Green Ringer clone terecht. Die ik niet nodig heb, die ook maar zeer beperkt inzetbaar is, en die dus geen prioriteit kreeg. Wat ook niet hielp was dat ik een van de gaten iets uit het midden had geboord. Het kostte een tijdje om daar een geschikte mouw aan te passen.

De Octo is dus een Dan Armstrong Green Ringer clone. Dat is een uhm…, ja, hoe leg ik dat uit?

Tal - Octo - Green Ringer
Meer over de Octo (klik/tap om te openen)

Wat is het?

De Green Ringer gooit een boventoon (een octaaf hoger) op het originele signaal. Eerst wordt het inkomend signaal versterkt. Dan gooit ie de fase om zodat er twee ‘uit fase’-signalen ontstaan. Vervolgens corrigeert en combineert hij de signalen. Zo krijg je een combinatie van het originele signaal en een krachtige boventoon. Dat inkomend signaal moet er overigens wel met een flinke dot gain in – clean doet ie niets.

Hoe complexer het originele signaal, hoe steviger de harmonische boventoon. Als je één noot speelt, krijg je er een octaaf bovenop. Het wordt écht interessant als je twee noten tegelijkertijd speelt, want dan wordt de som van die twee noten omgegooid, en gaan de harmonische boventonen alle kanten uit. In feite werkt de Green Ringer als een ring modulator, alleen zonder extern modulatie signaal (meestal een oscillator), dus stukken eenvoudiger van opzet, en belangrijker, veel muzikaler.

FZ gebruikte de Green Ringer, o.a. rond 1980, toen de GR was ingebouwd in de Baby Snakes SG en de Hendrix Strat. Met wat fantasie lukt het ook om Hendrix in de Purple Haze solo te benaderen. Het is een erg agressieve klank, zeker met vette fuzz/distortion.

Meer over Dan Armstrong’s werk vind je hier (als de site het doet).

Geëmbed van Mu-Tron
Geëmbed van Mu-Tron

De bouw

Ik heb al eerder met pcb’s van Guitarpcb gewerkt. Dat is geen onverdeeld genoegen. Kleine gaatjes, rommelige opzet, en altijd wel iets wat (bij mij) niet werkt. In dit geval is het de manier waarop het geassembleerde printje goed en solide in de enclosure kan worden aangebracht. Het laatste wat je wil met al die soldeerpunten is dat er contact met de enclosure komt. Want dat betekent kortsluiting. Bij Guitarpcb huldigen ze de zoek-het-maar-uit aanpak. Dus dat heb ik gedaan.

Onder het printje heb ik schuimrubber aangebracht. Zo kunnen de soldeerpunten niet in aanraking komen met de behuizing. Daarnaast heb ik het ledlampje zo bevestigd dat het het printje op zijn plaats houdt. En de draadjes drukken en trekken waar nodig. Tenslotte geeft een ander blokje schuimrubber net voldoende tegendruk dat hele boel niet meer beweegt. Hij heeft de schudtest doorstaan.

Tal - Octo - Green Ringer

Conclusie

Het is een interessant pedaaltje. Met een fuzz ervoor (dus gtr -> fuzz -> Octo) werkt de Octo dus als een octaver, vooral hoger op de nek. Die Fuzz Face doet het aardig. Met de Big Muff krijgt de Octo meer op z’n flikker en wordt het resultaat een stuk complexer. Dus die combinatie is logischer. De praktijk zal leren of de Octo bruikbaar is, of dat het bij een leuk gizmootje blijft.

#027

Tal - Octo - Green Ringer

Edward
Edward

Eddie Van Halen

Charlie Christian, Django Reinhardt, B.B. King, Chuck Berry, Jimi Hendrix, Eddie Van Halen.

Ik wist dat hij ziek was. Ik wist dat het ernstig was. Ik wist dat het niet eeuwig zou duren. Maar god, deze komt aan. Edward van Halen, geboren te Nijmegen en in LA als Eddie Van Halen groot geworden, was de belangrijkste innovator sinds Jimi Hendrix. Eerlijk gezegd kan ik me na hem geen gitarist voorstellen die nog zo’n bepalende stempel heeft gedrukt op de gitaar. En nu is hij er niet meer.

Wat een jaar. Wat een ontzettend klote jaar.

Carl Lender - Flickr: Eddie Van Halen - geëmbed van wikipedia.org
Carl Lender – Flickr: Eddie Van Halen – geëmbed van wikipedia.org

07/10/2020

Dat het regent. Dat dus. Bah!

Afspraak met klant. Het is dat ik al langer mee draai in dit wereldje en mijn pappenheimers redelijk ken, anders zou ik verbaasd geweest zijn dat wat vorige week besproken en afgesproken is nu ineens een andere draai krijgt. Bijkomend probleem is dat veel gedelegeerd wordt en er dus geen definitieve beslissingen genomen worden. Concreet betekent het dat we nog geen stap verder zijn. Dat terwijl er een deadline op het planbord staat. Tja. Ik mag uren schrijven. Het verklaart veel.


Pa is weer bij de huisarts. Deze keer vanwege de jaarlijkse APK. Pa doet al een jaar of 15 mee aan een vrijwillig onderzoeksprogramma, waarbij hij op een aantal fysieke onderdelen en waarden gevolgd wordt. Dat is goed voor de onderzoekers, en goed voor pa, want die wordt jaarlijks doorgelicht. Vandaag hoorde hij de resultaten en eventuele adviezen. Alles is in orde. Kerngezond, in ieder geval voor een man van zijn leeftijd (81). Kortom, hij kan er weer een jaar tegenaan. Wat, hoewel er geen reden tot bezorgdheid was, toch altijd weer fijn is om te horen.

Pedalen van Tal: Pedalboard

Ik bedacht daags voor het optreden met The Nowhere Boys dat het misschien handig zou zijn om een klein pedalboardje te maken. Voor mijn stemapparaat, volumepedaal en misschien nog een dingetje. Anders slingert alles over de vloer. Rommelig.

Niets ingewikkelds, gewoon een plankje met vier voetjes, wat klittenband en misschien twee handgrepen. Wel zwart natuurlijk. Dat ziet er meteen ook wat professioneler uit. Een beetje aan de late kant, inderdaad. Maar alles in huis, half uurtje werk. Eerst even verven, dan snel in elkaar zetten.

De zwarte verf die na drie uur droog zou zijn, was na 24 uur nog lang niet droog. Kortom, zondag heel amateuristisch met alles los voor me op de grond opgetreden. Geen boze brieven ontvangen.

Maar zo’n klein pedalboard komt sowieso wel van pas. Dus wilde ik het toch wel afmaken. Tweede laag verf erop. Wachten. Derde laag erop. Wachten. Voetjes eronder. Klittenband. En twee handgrepen.

Et voila!

Pedalboard compact

Be still, my beating heart

Tal moet op z’n woorden passen.
Tal moet op z’n woorden passen.
Tal moet op z’n woorden passen.
Tal moet op z’n woorden passen.
Tal moet op z’n woorden passen.

08/10/2020

Een druilerige dag die ik doorbreng achter het stuur van de Parts Pro bus, voor een flinke rit door het zuidwesten, inclusief een uitstapje naar Oirschot. Een beetje ongemakkelijk, nu de coronabesmettingen in rap tempo oplopen. En afstand houden en zo lukt niet altijd. Ik doe mijn best. Vlot van adres naar adres, niet veel spanning of sensatie, en iets te weinig pauzes. Een paar keer gelachen.

Bij terugkomst geeft de broer me een doosje mondkapjes – Louwman voert waarschijnlijk binnenkort (misschien morgen al) een mondkapjesprotocol in: verplicht dragen voor iedereen die contact met klanten heeft. Dus ik ook. Morgen ook nog een extra adres: Hengelo. Ja, da’s een beetje uit de route. 200 kilometer uit de route.

Om vijf uur thuis, ‘ha pa!’, en nog een paar uurtjes werken.

09/10/2020

Op tijd in Breda, snel laden, koffie-to-go en met gezwinde spoed naar Goes. Het is een ‘gewone’ dag, zonder uithoeken of zigzaggen. Niets gehoord over mondkapjesprotocol. Ik kan de routes vrij nauwkeurig inschatten, zelfs rekening houdend met vertraging of omleidingen. Ik had gedacht om half twee op mijn laatste reguliere adres te zijn, in Baarle-Nassau. Het wordt een kwartier eerder.

Nog ‘even’ naar Hengelo. En het is een drukke vrijdagmiddag op ‘s lands snelwegen, want noord gaat met vakantie. Bij Den Bosch en Nijmegen valt het mee. Maar bij Arnhem staat het vast, dus gaat de route dóór Arnhem. Ook mooi. Ik geef mijn ogen de kost, de radio staat aan, de zon breekt door. Wat mailtjes, berichtjes, de glimlach.

Naar het eind van de wereld (na 600 m rechtsaf)
Naar het eind van de wereld (na 600 m rechtsaf)

Ik ben tegen vieren in Hengelo. Volgens mij voor het eerst in mijn leven. Een beetje naargeestig. “Nou, b’dankt hè?” Op de terugweg zie ik telkens files op de TomTom verschijnen en verdwijnen. Maar voor zessen in Breda gaat niet lukken. Dus wordt het plan B: bus mee naar huis en morgen afhandelen. Een flink dagje; 650 kilometer, 10½ uur, waarvan 9 achter het stuur. En een prima dagje.

Film de jour: The Death of Stalin (2017)

Een zwarte politieke komedie, met o.a. Steve Buscemi en Michael Palin, over de dood van Stalin en wat er daarna gebeurde. Stalin is zonder twijfel één van de allergrootste schoften die ooit op deze aardkloot hebben rondgelopen. Satire is een lastige kunstvorm, zeker als het zo’n beladen periode uit de Russische en wereldgeschiedenis gaat. Dus was ik een beetje huiverig. Dat was niet terecht. De satire en comedy in The Death of Stalin zijn net ongemakkelijk genoeg om de gruwelen van wat feitelijk gebeurd is niet weg te duwen. De Russen waren niet blij met de film. Aanrader.

10/10/2020

Na de ochtendrituelen ga ik naar Breda om de rit van gisteren af te handelen, de bus af te tanken, een bak koffie met de broer (hij doet de zaterdag) te drinken en even bij te kletsen. Gisteren blijkt het mondkapjesprotocol inderdaad te zijn ingegaan. Ik neem aan dat het vanaf volgende week in heel NL de norm wordt.

What’s the Story?

De middag staat in het teken van een bouwproject dat al een tijdje in de pen zat. Als het pedaaltje bij zijn nieuwe eigenaar is, schrijf ik er meer over. Tevreden met de bouw, met de oplossingen voor kleine probleempjes en met het eindresultaat.

If You Don’t Know Me

Een mooie documentaire over Teddy Pendergrass op BBC2. Een schitterende stem, een ingewikkelde carrière en ditto leven, en een tragische afloop. Zijn muziek, zeker solo, is mij iets te gladjes. Maar die stem… De laatste 25 jaar van ‘s mans leven worden er trouwens in een goede vijf minuten doorheen gejast. Toegegeven, om zijn muziek uit die jaren zal hij niet herinnerd worden. Maar vijf jaar per minuut, da’s sneu.

11/10/2020

Last van regen. Last van kuit en teen. Last van lui. Dinsdag gaan we weer lopen.

Bankhangen: gitaar op de schoot, F1 Nürburgring (top!), Gent-Wevelgem-Gent (mannen gemist, vrouwen laatste 50 km), Roland Garros (Nadal heeft haast). Net als ik spijt krijg van het binnenblijven begint het weer te hozen. Ook goed.


Ik heb geprobeerd het te begrijpen.

The devil fools with the best laid plans

Alabama, Neil Young

Aan het einde van week #41

Een van-alles-en-niets week, met twee leuke dagen buitenspelen, wat gesprekken, een paar nieuwe pedaaltjes, af en toe de glimlach.

Antal

Instagram: @antaladriaanse
Facebook: @antaladriaanse


#NowPlaying

Zonder toelichting, alleen een waardering.

Gimme Some Truth. The Ultimate Mixes (2020) – John Lennon – Spotify ****½
The Ascension (2020) – Sufjan Stevens – Spotify ****

*= niet te kanen | **= mwah | ***= oké | ****= aanrader | *****= top | *****=verplicht luisteren